Haberde, Türkiye’nin büyük ilgi ve destekle karşıladığı yatırımın, Macaristan’daki fabrika çalışmalarına öncelik verilmesi nedeniyle henüz somut bir aşamaya geçemediği vurgulandı.
Törenle Başlayan Süreç, Bekleyişe Döndü
Economist, BYD’nin 2024 yazında 1 milyar dolarlık yatırım kararıyla Türkiye’de adeta “kırmızı halı” ile karşılandığını hatırlattı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katıldığı imza töreninin ardından Manisalı yetkililerin fabrika yeri planlamalarına başladığı, hatta gelecekte BYD çalışanları için “Çin kasabası” kurulabileceği yönünde konuşmalar yapıldığı belirtildi. Ancak, Macaristan’daki tesisin tamamlanma süreci devam ederken, Manisa’da yalnızca birkaç konteyner ve ara sıra görülen kamyonların dışında inşaata dair ilerleme olmadığının altı çizildi.
Türkiye’nin Stratejik Konumu ve Düşük Maliyet Avantajı
Haberde, Türkiye’nin stratejik konumu, nispeten düşük işçilik maliyetleri ve Avrupa Birliği ile olan Gümrük Birliği anlaşmasının Çinli üreticiler için cazip fırsatlar sunduğu ifade edildi. AB’nin Çin elektrikli araçlarına uyguladığı gümrük vergisini %10’dan %35’e çıkarmasıyla Türkiye’nin, vergiden kaçınmak isteyen üreticiler için bir seçenek haline geldiği belirtildi. Ayrıca, Chery’nin de Türkiye’ye 1 milyar dolarlık yatırım yapmayı planladığı bilgisi paylaşıldı.
Elektrikli Araç Pazarında Hızlı Büyüme
Türkiye’de elektrikli araç satışları hızla artıyor. Yüksek yakıt fiyatları ve geleneksel araçlar için %220’ye varan ÖTV, tüketicileri elektrikli araçlara yönlendiriyor. 2025’in ilk yedi ayında 100 binden fazla tam elektrikli araç satıldı; bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre %147 artış anlamına geliyor.
TOGG ile Rekabet Kapıda
Economist, yerli elektrikli araç markası TOGG’un şu ana kadar güçlü bir performans sergilediğini, ancak Manisa’daki fabrikanın yılda 150 bin BYD araç üretmesi halinde rekabetin sertleşeceğini belirtti. “Kağıt üzerinde Erdoğan’ın amiral gemisi projelerinden biri olan TOGG, iyi bir performans sergiledi. Ancak yabancı elektrikli araç üreticilerinin potansiyeli, TOGG için zorluk yaratabilir” denildi.
Yatırımların Önündeki En Büyük Engel: Hukuk Güvencesi
Haberde, Çin’in Türkiye’deki yatırımlarının toplam 5 milyar dolar civarında olduğu, bunun Suudi Arabistan, Mısır ve Irak gibi ülkelere kıyasla düşük kaldığı ifade edildi. Artık siyasetin en büyük engel olmadığı, asıl sorunun hukukun üstünlüğü konusundaki zayıf sicil ve siyasi gücün yoğunlaşması olduğu yorumuna yer verildi.
Yerel kaynaklara göre BYD’nin fabrikayı tamamlaması bekleniyor ancak hedeflenen tarihte bitirme ihtimali düşük. Economist, Türkiye’nin Çinli elektrikli araçlar için Avrupa’ya açılan “arka kapı” olabileceğini, ancak bu kapının şimdilik kapalı olduğunu belirtti.
